Otè Rosanna Castro, FIU Center for Children Families

To swisid pre-adolesan kontinye ap ogmante, men pa gen okenn zouti estandadize ki egziste e ki aplikab selon laj pou tcheke risk timoun ki poko gen 13 lane. Diferans sa a patikilyèman ijan paske swisid se senkyèm kòz prensipal lanmò nan pre-adolesan ki gen laj 8-12 an, e dezyèm kòz prensipal lanmò nan lajenès ki gen laj 10-14 lane.

Dapre Jeremy Pettit, pwofesè sikoloji FIU ak direktè egzekitif nan Sant pou Timoun ak Fanmi “Swisid se yon pwoblèm sante piblik kritik tout moun nan kominote nou ta dwe pran oserye,”. “Malgre chif yo alarman, swisid ka evitab, paran, moun k ap pran swen, pwofesè, tout moun ka aprann siy avètisman yo epi pran aksyon.”

Devlope pi bon zouti

Pou adrese pwoblèm kritik sa a, gras a finansman Enstiti Nasyonal Sante Mantal, Pettit ak ekip li ansanm ak kolaboratè nan Inivèsite Yale ap devlope e teste nouvo metòd pou detekte risk swisid nan timoun ki gen laj 9-12 an. Pettit eksplike “Mezi depistaj aktyèl pou timoun yo pa poze souvan kesyon kritik sou swisid,” “Atravè etid sa a, nou espere kreye evalyasyon ki pi efikas, kap pèmèt nou detekte risk swisid pi bonè pou nou ka aji pi vit.”

Dapre Enstiti Nasyonal Sante Mantal malgre nivo jeneral swisid anvan adolesans rete pi ba pase nivo nan gwoup pi aje, depi 2008 li ogmante apeprè 8% pa ane. Pettit avèti tandans ogmantasyon sa a aksantue bezwen ijan pou konsyantizasyon ak efò prevansyon bonè.

Defi a vin pi konplike akoz mank pwofesyonèl sante mantal ak baryè pou jwenn swen. Anpil klinisyen rapòte yo santi yo pa prepare pou adrese risk swisid. Yo di se youn nan aspè ki pi estrèsan e ki gen plis enpak nan travay yo.

Siy avètisman swisid ka:

• Santiman dezespwa
• Enkyetid, ajitasyon, pwoblèm pou dòmi oswa dòmi tout tan
• Ekspresyon ki montre pa gen okenn rezon pou viv; pa gen okenn sans nan lavi a
• Santiman ke yo bloke - tankou pa gen okenn fason pou soti
• Retrè nan men zanmi, fanmi, ak kominote a
• Raj, kòlè san kontwòl, ekspresyon anvi oswa anvi revanj
• Konpòtman san reflechi oswa aktivite ki pi riske, sanble san reflechi
• Chanjman atitid dramatik
• Bay byen ki gen anpil valè

Pettit rekòmande paran chèche èd si yo remake konbinezon siy sa yo ki deranje lavi kotidyen pitit yo, oswa si pitit yo pa aji menm jan yo abitye fè. Li konseye an premye asire sekirite fizik timoun nan epi al fè yon evalyasyon rapid si yo sispèk gen panse swisid.

Pettit souliyen "Pi gwo manti sou swisid se ke pale sou li ap ankouraje sa," "Se vreman pa vre. Paran dwe pran tout siy detrès oserye."

Jwenn èd

Sant pou Timoun ak Fanmi nan FIU bay tretman ki baze sou prèv an Angle ak an Panyòl pou timoun ak adolesan ki gen depresyon, enkyetid, oswa panse swisid. Pou plis enfòmasyon, paran yo ka rele 305-348-0477 oswa voye yon imèl bay ccf@fiu.edu.

Si ou oswa pitit ou ap lite ak lide swisid, rele oswa voye yon mesaj tèks nan 988 pou jwenn Liy Assistans Suisid ak Kriz, ki disponib 24/7. Sipò a gratis ak konfidansyèl. Pou lòt sipò sante mantal, rele 2-1-1.